In een omvangrijk strafrechtelijk onderzoek naar illegale handel in vis heeft het Openbaar Ministerie (OM) forse geldboetes en taakstraffen opgelegd aan meerdere rederijen en handelaren. Ook worden twee viskotters ontmanteld. Eerder werden al schippers en bemanningsleden veroordeeld tot voorwaardelijke gevangenisstraffen en hoge taakstraffen.
Het onderzoek startte in 2021 na informatie van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) over mogelijke betrokkenheid van Nederlandse vissers en handelaren bij illegale visserij. Het onderzoek werd uitgevoerd door het HIEC, het Team High Impact Environmental Crime van de Eenheid Landelijke Opsporing en Interventies, dat zich richt op grootschalige georganiseerde milieucriminaliteit.
Grote actiedag in haven van Vlissingen
In het voorjaar van 2023 vond een grootschalige actiedag plaats in de Binnenhaven van Vlissingen. Daarbij werden meerdere verdachten aangehouden en verschillende viskotters in beslag genomen. Aan boord trof de politie grote hoeveelheden ondermaatse vis aan in speciaal aangebrachte verborgen ruimtes.
Op drie schepen werden ruimtes ontdekt waarin zogenoemde ‘zwarte vis’ lag opgeslagen. Deze vis werd buiten het toezicht van autoriteiten om verhandeld. Het ging vaak om ondermaatse vis of vis die in een bepaalde periode niet gevangen mag worden. In totaal werd enkele duizenden kilo’s illegaal gevangen en verhandelde vis aangetroffen. De handel vond doorgaans ’s nachts plaats, buiten het zicht van toezichthouders. Volgens justitie gebeurde dit over een langere periode en op grote schaal.
Aan de actiedag namen ruim 250 medewerkers deel, afkomstig van verschillende teams binnen de Eenheid Landelijke Opsporing en Interventies (LO) en de Eenheid Landelijke Expertise en Operaties (LX).
Voorwaardelijke celstraffen en hoge boetes
Zes schippers en zes bemanningsleden moesten zich verantwoorden voor de rechter in Middelburg. Zij kregen voorwaardelijke gevangenisstraffen en forse taakstraffen opgelegd.
Tegen de betrokken rederijen zijn strafbeschikkingen uitgevaardigd. In twee gevallen is besloten de betreffende boten te vernietigen, omdat daarop illegale vis in speciaal aangebrachte verborgen ruimtes werd aangetroffen. In twee andere zaken zijn geldboetes van 32.000 en 48.000 euro opgelegd. Omdat op die schepen geen verborgen ruimtes werden gevonden, zijn deze boten teruggegeven zodat de bedrijven hun activiteiten kunnen voortzetten binnen de wettelijke kaders.
Twee handelaren en hun bedrijven zijn na tussenkomst van de rechter veroordeeld tot voorwaardelijke gevangenisstraffen van tien maanden en taakstraffen van 180 uur. Daarnaast kreeg een bedrijf een boete van 80.000 euro opgelegd. Een andere handelaar kreeg eveneens een taakstraf van 180 uur, plus een boete van 78.000 euro. Zijn bedrijf moet 82.000 euro betalen. Een handelaar uit Urk kreeg een taakstraf van 150 uur.
Nieuwe onderzoeken niet uitgesloten
Een aantal zaken, waarbij ook boten in beslag zijn genomen, moet nog door de rechter worden behandeld. Daarnaast beoordeelt het OM momenteel nog een zaak tegen een andere handelaar. Nieuwe strafrechtelijke onderzoeken worden op basis van beschikbare informatie niet uitgesloten.
Volgens het OM is deze aanpak noodzakelijk om het mariene ecosysteem en de biodiversiteit te beschermen, evenals de belangen van vissers die zich wél aan de regels houden. Illegale visserij en de vangst van ondermaatse en te jonge vis zetten het Noordzee-ecosysteem verder onder druk. Door structurele overbevissing dreigt op termijn ernstige schade aan de visstand en het ecosysteem.
